De rauwe charme van de Scheveningse havenbekkens
Wie Scheveningen vooral kent van het brede strand, de boulevard en de Pier, ontdekt aan de haven een ander gezicht van de kustplaats. Rond de Eerste en Tweede Haven klinkt minder toeristisch geroezemoes en meer het praktische ritme van een werkende kuststad. Kotters liggen aan de kade, touwen en netten herinneren aan het vissersbedrijf en de wind draagt de geur van zout water, diesel en vers bereide vis. Dit is Scheveningen zonder veel opsmuk, maar juist daardoor bijzonder aantrekkelijk.
De haven combineert een zilt verleden met maritieme bedrijvigheid en eigentijdse horeca. Een wandeling langs de Dr. Lelykade kan daardoor moeiteloos uitlopen op een bord kibbeling, een glas witte wijn of een uitgebreid diner met uitzicht op de jachthaven. Deze redactionele route volgt de kades, kijkt naar de visafslag en maakt ruimte voor culinaire stops die passen bij verschillende momenten van de dag. Voor achtergrond bij de haven zelf is ook de historische beschrijving van de Scheveningse Havens een bruikbaar vertrekpunt.

Historisch knooppunt tussen haringloggers en getijden
De haven van Scheveningen kreeg aan het begin van de twintigste eeuw een nieuwe schaal en betekenis. De Eerste en Tweede Haven werden aangelegd om de visserij beter te ondersteunen en schepen beschut te laten afmeren. Daarmee verschoof een belangrijk deel van het maritieme leven van het open strand naar een infrastructuur van kades, werkplaatsen en havenbekkens. De havens maakten het mogelijk om vangst, schepen en handel dichter bij elkaar te brengen, een ontwikkeling die bepalend werd voor de groei van Scheveningen als vissersplaats.
Het historische karakter zit niet alleen in oude verhalen, maar ook in de indeling van het gebied. De kades, loodsen, afgemeerde schepen en industriële gebouwen geven de omgeving een functionele uitstraling. Waar elders aan de kust het decor vooral op recreatie is gericht, blijft hier de herinnering aan de visserij zichtbaar in materialen en schaal. Scheepswerven, visrokerijen en het onderhoud van netten hoorden lange tijd bij het dagelijks werk. De nettenboetsters, die visnetten repareerden en in orde hielden, vormden een herkenbaar onderdeel van die arbeidswereld.
Ook de visafslag hoort bij dit verhaal. Vooral in de vroege ochtend krijgt de haven een ander tempo, met aanvoer, sortering en handel voordat de dagjesmensen arriveren. Niet iedere activiteit is voor bezoekers toegankelijk, maar vanaf de openbare kades is wel te begrijpen hoe dicht de horeca en visverkoop bij de oorspronkelijke keten staan. Wie zich verder wil verdiepen in historische documenten, beeldmateriaal of archiefbronnen over de Scheveningse visserijcultuur, kan naast het Haags Gemeentearchief ook zoeken via library-search.open.ac.uk voor aanvullende bronnen.
Wandelroute langs de kades van boei tot vuurtoren
De route is compact en laat zich gemakkelijk aanpassen aan het weer, de drukte en de gekozen eetstop. De Dr. Lelykade vormt een logisch beginpunt, omdat hier de overgang tussen havenwerk, horeca en recreatieve vaart goed zichtbaar is. Houd er rekening mee dat delen van de omgeving een praktische, soms industriële inrichting hebben. Dit is geen aangelegd stadspark, maar een werkende haven waar voetgangers de ruimte delen met verkeer, bevoorrading en bedrijvigheid.
- Start aan de Dr. Lelykade. Kijk vanaf de kade uit over dobberende kotters, afgemeerde vaartuigen en pleziervaart. De afwisseling tussen vissersschepen en jachten laat meteen zien hoe verschillende functies hier naast elkaar bestaan.
- Volg de doorkijkjes richting het Noordelijk Havenhoofd. Onderweg vallen de visafslag en de industriële havenbebouwing op. De lijnen van kranen, masten, boeien en loodsen leveren sterke foto”s op, vooral wanneer laag zonlicht over het water strijkt.
- Steek door naar de Tweede Haven. Daar verandert de sfeer door de jachthaven, de bredere blik over het water en de meer open zeewind. Hier liggen onder meer Catch by Simonis en Encore by Simonis, twee adressen die goed passen bij een langere lunch of diner.
Reken voor een ontspannen wandeling met tijd voor kijken en fotograferen op ongeveer één tot twee uur, exclusief een maaltijd. De exacte afstand hangt af van het gekozen beginpunt en van de vraag of de route wordt verlengd richting strand of havenhoofd. De ondergrond bestaat vooral uit verharde kades, maar stevige schoenen blijven prettig door ongelijke randen, wind en mogelijke natte plekken. Fotogenieke punten zijn de kade met zicht op de kotters, de doorkijk naar de visafslag en de rand van de Tweede Haven, waar water, masten en open lucht samenkomen.
Van traditionele kibbeling tot eigentijdse gastronomie
Een havenwandeling in Scheveningen is niet compleet zonder vis. De eenvoudige kant van het aanbod blijft aantrekkelijk: dagverse schol, haring en kibbeling passen goed bij een korte stop zonder veel ceremonie. De kwaliteit zit daarbij vooral in het product, de bereiding en het moment. Een portie kibbeling aan de kade is een praktische lunch tijdens een wandeling, terwijl een broodje haring of gebakken vis juist ruimte laat om verder te lopen en de haven in zich op te nemen.
Voor wie uitgebreider wil eten, is De Dagvisser een klassiek adres aan de haven. Het restaurant is sinds 1996 actief en benadrukt een eerlijke bereiding met dagelijks verse en seizoensgebonden producten. De zaak koopt naar eigen zeggen iedere dag verse vis op de afslag. Op het menu kunnen onder meer kreeft, oesters, Zeeuwse mosselen, schol, sushi en kibbeling staan. Het aanbod wisselt, omdat schol, tong, oesters en mosselen niet het hele jaar door in dezelfde vorm beschikbaar zijn. De keuken is volgens de verstrekte informatie geopend tot 21.00 uur, terwijl gasten daarna nog kunnen blijven natafelen. Allergieën kunnen het best vooraf worden gemeld.
Aan de Tweede Haven verschuift het accent naar een modernere restaurantbeleving. Catch by Simonis combineert uitzicht op de jachthaven met visgerechten, oesters, fruits de mer, klassieke bereidingen en subtiele Aziatische invloeden. Het menu wisselt per seizoen en een dagelijkse vangst van de dag brengt extra variatie. Encore by Simonis kiest sterker voor een internationaal en Japans geïnspireerd profiel, met sushi, sashimi, tempura en fusiongerechten. Beide zaken bieden ook vleesgerechten, waardoor een gemengd gezelschap zonder veel gedoe een tafel kan reserveren.
| Adres of stijl | Wat past erbij | Ideaal moment |
|---|---|---|
| Viszaak of kraam | Haring, schol of kibbeling zonder lange zit | Tijdens een korte middagwandeling |
| De Dagvisser | Dagverse vis, schaal- en schelpdieren en een uitgebreider diner | Lunch, diner of rustig natafelen |
| Catch by Simonis | Visgerechten, oesters, fruits de mer en seizoensspecialiteiten | Een verzorgd diner met havenzicht |
| Encore by Simonis | Sushi, sashimi, tempura en internationaal geïnspireerde gerechten | Een avondmaaltijd met een eigentijdse sfeer |
De keuze hangt dus vooral af van het gewenste tempo. Wie de haven vooral wil beleven, kiest voor een snelle visstop aan de kade. Wie de wandeling als aanloop naar een avond uit gebruikt, vindt in de Tweede Haven meer ruimte voor reserveren, tafelen en uitzicht. Controleer voor vertrek de actuele openingstijden en beschikbaarheid, want menu”s, seizoensproducten en lunchmomenten kunnen veranderen.
Praktische gids voor jouw zilte havenmiddag
Het beste tijdstip hangt af van de gewenste sfeer. Vroeg op de dag is de kans op bedrijvigheid rond de visserij het grootst, terwijl de middag prettiger kan zijn voor een ontspannen wandeling en een vislunch. Tegen het einde van de dag krijgt de haven zachter licht en kan de avondzon mooi over de masten en gevels vallen. De wind blijft echter een constante factor. Ook op een zonnige dag kan het aan het water fris aanvoelen.
- Bereikbaarheid: Tram 11 rijdt vanaf Station Den Haag Hollands Spoor (HS) rechtstreeks naar Scheveningen Haven (eindpunt Strandweg). Reizigers vanaf Den Haag Centraal kunnen kiezen voor tram 17 (uitstappen bij halte Statenkwartier / Van Boetzelaerlaan, op korte loopafstand van de haven) of een van de rechtstreekse HTM-buslijnen nemen, zoals bus 22 (halte Duinstraat) of bus 28 (halte Statenlaan). Controleer kort voor vertrek de actuele dienstregeling en eventuele omleidingen.
- Parkeren: Aan de Dr. Lelykade wordt parkeren vanaf 18.00 uur betaald volgens de beschikbare informatie. Controleer ter plaatse de actuele voorwaarden en tarieven.
- Fiets: Gebruik aangewezen fietsparkeerplekken en houd doorgangen, kade-opritten en bedrijfsentrees vrij.
- Kleding: Een winddichte jas, stevige schoenen en eventueel een extra laag zijn geen overbodige luxe. De open haven voelt kouder aan dan straten verder landinwaarts.
- Combineren: Maak van de havenmiddag eventueel een langere route richting het Zuiderstrand, maar houd rekening met de extra looptijd en veranderlijke weersomstandigheden.
Een praktische dagindeling begint bijvoorbeeld met een wandeling langs de Eerste Haven, gevolgd door een lichte vislunch aan de Dr. Lelykade. Daarna is er tijd voor de Tweede Haven en de jachthaven, met een diner bij een restaurant dat bij het gezelschap past. Reserveren is verstandig wanneer Catch by Simonis of Encore by Simonis het hoofddoel is. Voor De Dagvisser geldt eveneens dat actuele openingstijden en de beschikbaarheid van specifieke vis vooraf gecontroleerd moeten worden.
Ervaar het onversneden maritieme Den Haag
Scheveningen Haven laat zien dat de kustplaats meer is dan strand en boulevard. De Eerste en Tweede Haven brengen geschiedenis, werkende infrastructuur, visserij en moderne horeca samen op een relatief compact gebied. De wandeling is afwisselend zonder ingewikkelde planning: kijk naar de kotters, volg de kades, zoek de open wind op en kies daarna tussen een eenvoudige portie kibbeling of een uitgebreid diner aan het water.
Juist de onopgesmukte werkomgeving maakt deze plek de moeite waard. Hier blijft de zee niet alleen decor, maar vormt zij de achtergrond van handel, scheepvaart en gastronomie. Trek een winddichte jas aan, kies een moment met voldoende daglicht en loop zonder haast van de Dr. Lelykade naar de Tweede Haven. Wie daarna aan het water aanschuift, proeft niet alleen vis, maar ook het karakter van het maritieme Den Haag.
